Szlak Architektury Drewnianej
Drewniane kościoły
Modrzewiowe kościoły stoją tu gęsto — najbliższy w Jodłowniku, kilka minut autem, reszta w zasięgu popołudniowej pętli. Prawie wszystkie są zamykane poza nabożeństwami, więc pod każdym opisem piszemy, kiedy realnie da się wejść do środka.
Jodłownik
Narodzenia Najświętszej Maryi Panny · 1585
- Od Wachaty
- 1,3 km w linii prostej
- Dojazd
- 2,2 km drogą, ok. 6 min autem — najbliższy z całej siódemki.
- Na mapie
- Jodłownik — pokaż na mapie
- Szlak
- Szlak Architektury Drewnianej
Najbliższy drewniany kościół od domu: 1,3 km w linii prostej, sześć minut autem. Postawił go w 1585 roku Przecław Niewiarowski, właściciel wsi, a po jego śmierci — zgodnie z testamentem — opiekę nad kościołem przejęli krakowscy dominikanie i trzymali ją do lat 70. XVIII wieku, kiedy rząd austriacki skonfiskował dobra zakonu. W XIX wieku przejęli kościół cystersi ze Szczyrzyca: zrobili generalny remont i założyli obok cmentarz. Budowla jest modrzewiowa, w konstrukcji zrębowej, oszalowana pionowo i kryta gontem, z kwadratową wieżą z nadwieszoną izbicą i dobudowaną w XVII wieku wieżyczką na sygnaturkę. W środku jest polichromia z 1764 roku — medaliony z popiersiami świętych związanych z dominikanami — jasna renesansowa ambona z końca XVI wieku, portret fundatora z 1600 roku i dwa dzwony z drugiej połowy XVI wieku. Od 1987 roku funkcję parafialną pełni nowy kościół obok, a stary stoi zwykle zamknięty i msze odprawia się w nim rzadko.
Wejście do środka: Zwykle zamknięty — Wikipedia i polskaniezwykla.pl piszą wprost, że msze odprawia się tu bardzo rzadko, a kościół nie jest na co dzień dostępny. Nie ma go na liście obiektów otwartych latem z przewodnikiem (drewniana.malopolska.pl, stan na 18.08.2026), więc wejście do środka trzeba umówić w parafii cystersów. Kontakt z oficjalnej karty obiektu SAD: Jodłownik 27, 34-620 Jodłownik, tel. 18 33 21 080, jodlownik.cystersi.pl. Godziny mszy podane na karcie SAD (dni powszednie 7:00; niedziele i święta 8:00, 9:30, 11:00, 15:00) dotyczą parafii, czyli nowego kościoła — nie tego drewnianego. Kto trzyma klucz, nie jest nigdzie podane; trzeba zadzwonić.
Źródła: pl.wikipedia.org · drewniana.malopolska.pl · polskaniezwykla.pl · jodlownik.cystersi.pl
Skrzydlna
św. Mikołaja Biskupa · 1585
- Od Wachaty
- 5,5 km w linii prostej
- Dojazd
- 8,9 km drogą, ok. 16 min autem przez Wilkowisko i Przenoszę.
- Na mapie
- Skrzydlna — pokaż na mapie
- Szlak
- Szlak Architektury Drewnianej
Kościół św. Mikołaja w Skrzydlnej długo uchodził za fundację Prokopa Pieniążka z XVI wieku, konsekrowaną w 1585 roku. Badania prowadzone przy okazji remontu, który trwa tu od kilkunastu lat, przesunęły te daty mocno wstecz: prezbiterium ma pochodzić z XIV, może nawet XIII wieku, a zrąb nawy z lat około 1419–1425, więc Pieniążek fundował nie budowę, tylko przebudowę. Dziś budowla jest drewniano-murowana — osłabione prezbiterium i zakrystię wymurowano z kamienia, nawę rozbudowano w 1787 roku i wprowadzono sklepienia pozorne, barokową wieżę dostawiono w 1838. Konserwatorzy odsłonili tu cztery warstwy polichromii, trzy szesnastowieczne i jedną barokową z końca XVII wieku, a badania w ultrafiolecie pokazały jeszcze starszą, prawdopodobnie XV-wieczną; przy okazji znaleźli poziom posadzki blisko pół metra niżej niż obecny. Z wyposażenia najciekawsze są dwie rzeczy: renesansowy piaskowcowy nagrobek Pieniążka, przedstawionego jako rycerz w zbroi, wykonany w krakowskim warsztacie Hieronima Canavesiego, i gotycki drewniany krucyfiks z XIV wieku na belce tęczowej. Obok stoi drewniana dzwonnica, a całość otacza kamienny mur z przełomu XVIII i XIX wieku z trzema kapliczkami i resztkami nagrobków po dawnym cmentarzu.
konsekracja 1585, ale badania z lat 2010–2023 datują prezbiterium na XIV–XIII w., a zrąb nawy na ok. 1419–1425
Wejście do środka: Od poświęcenia nowego kościoła w 1993 roku stary jest kościołem pomocniczym i — jak pisze Wikipedia — rzadko używanym; od kilkunastu lat trwają w nim prace konserwatorskie i archeologiczne, a w naborze ministerialnym 2025 parafia miała kolejne zadanie przy polichromii chóru i kaplicy bocznej. Nie ma go na liście obiektów otwartych latem z przewodnikiem (drewniana.malopolska.pl, stan na 18.08.2026). Kontakt z karty obiektu SAD: Skrzydlna 48, 34-625 Skrzydlna, tel. 18 33 31 039. Godziny mszy z karty SAD (dni powszednie 7:00 i 18:00, zimą 17:00; niedziele i święta 7:00, 9:00, 11:00, 16:00) to godziny parafii, czyli nowego kościoła. Nie udało się ustalić, czy w trakcie remontu wpuszcza się do środka i kto ma klucz — trzeba zadzwonić.
Źródła: pl.wikipedia.org · drewniana.malopolska.pl · tarnow.gosc.pl · limanowa.in
Dobra
Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza · 1684
- Od Wachaty
- 5,9 km w linii prostej
- Dojazd
- 10,5 km drogą, ok. 20 min autem przez Wilkowisko i Przenoszę.
- Na mapie
- Dobra — pokaż na mapie
- Szlak
- Szlak Architektury Drewnianej
Poprzedni kościół w Dobrej spłonął w nocy 1 lipca 1678 roku; nowy ufundował podkomorzy koronny Jerzy Dominik Lubomirski, a konsekrowano go 24 czerwca 1684. Jest trzynawowy, modrzewiowy, w konstrukcji zrębowej, z wielobocznie zamkniętym prezbiterium i kwadratową wieżą słupową; gont zdjęto w 1921 roku i położono blachę ocynkowaną. W 1760 dobudowano od północy kaplicę z ołtarzem Matki Bożej Szkaplerznej, a w latach 1865–1867 przedłużono prezbiterium i zakrystię oraz dostawiono kruchtę. Wnętrze jest rokokowe, z barokową polichromią figuralną z 1760 roku i sześcioma ołtarzami; w głównym, nad złoconym tabernakulum Jakuba Jaska, wisi malowane na desce „Przemienienie Pańskie” w stylu Veraicon — pozostałość po wołoskiej cerkwi, którą zabrała powódź. Kościół stoi w starym drzewostanie, wpisanym do rejestru zabytków osobno, a otacza go kamienny mur z 1800 roku z bramkami i kapliczkami stacji Drogi Krzyżowej.
budowa po pożarze z 1678, konsekracja 24 czerwca 1684
Wejście do środka: Kościół pomocniczy — od 1991 roku parafia ma nowy kościół, sanktuarium Matki Bożej Szkaplerznej. Parafia podaje wprost, że zabytkowy kościół zwiedza się po umówieniu, telefon 506 067 135 (dobra.diecezja.tarnow.pl, odczytane 18.08.2026). Wikipedia dodaje, że latem odprawia się tu mszę w każdy czwartek, ale nie podaje godziny ani źródła tej informacji — warto potwierdzić telefonicznie. Nie ma go na liście obiektów otwartych latem z przewodnikiem (drewniana.malopolska.pl, stan na 18.08.2026). Adres i telefon parafii z karty SAD: Dobra 99, 34-642 Dobra, tel. 18 33 30 016; godziny mszy z tej karty dotyczą nowego kościoła.
Źródła: pl.wikipedia.org · drewniana.malopolska.pl · dobra.diecezja.tarnow.pl
Kasina Wielka
św. Marii Magdaleny · 1678
- Od Wachaty
- 9,4 km w linii prostej
- Dojazd
- 17,2 km drogą, ok. 27 min autem — najdłuższy dojazd z siódemki mimo bliższej odległości w linii prostej niż Łapanów.
- Na mapie
- Kasina Wielka — pokaż na mapie
- Szlak
- Szlak Architektury Drewnianej
Kościół św. Marii Magdaleny stanął w 1678 roku na miejscu starszego, XVI-wiecznego, poświęconego w 1624. Wieżę — czworoboczną, słupową, szalowaną deskami, z baniastym gontowym hełmem i latarnią — dostawiono podczas pierwszego dużego remontu w 1760 roku; przylega do niej kruchta ze szczytem w kształcie oślego grzbietu. Wnętrze przykrywają płaskie stropy z zaskrzynieniami, a barokowa polichromia pokazuje nad nawą koronację Najświętszej Marii Panny, nad przedsionkiem pod wieżą zaś sceny z dziejów dominikanów. Na belce tęczowej wisi XVII-wieczna grupa Ukrzyżowania: barokowy krucyfiks i wycięte z desek postacie Matki Bożej i św. Jana. Sporo cennego wyposażenia rozkradziono albo przeniesiono do Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie, ale została ścienna chrzcielnica z XVII wieku, Droga Krzyżowa z 1888 roku malowana na płótnie i organy Marcina Pracza Pcimskiego z 1835. To jeden z dwóch kościołów w tym zestawieniu, w których latem dyżuruje przewodnik.
poprzedni kościół XVI-wieczny, poświęcony w 1624; wieża dobudowana w 1760
Wejście do środka: Obiekt otwarty latem w programie Szlaku Architektury Drewnianej: karta obiektu podaje 01.07.2026 – 31.08.2026, a komunikat SAD z 7.08.2026 precyzuje godziny dla obiektów spoza listy UNESCO — czwartek–sobota 9:00–18:00, niedziela 12:00–17:00, z przerwą 13:00–13:30. W tym czasie na miejscu jest przewodnik, wstęp bez opłat. Poza sezonem trzeba się umówić: Kasina Wielka 534, 34-741 Kasina Wielka, tel. 18 33 14 095. Msze wg karty SAD: dni powszednie 7:00, soboty 19:00 latem i 16:00 zimą, niedziele i święta 7:00, 9:00, 10:30 w lipcu i sierpniu, a od września do czerwca 15:30 (stan na 18.08.2026).
Źródła: pl.wikipedia.org · drewniana.malopolska.pl · drewniana.malopolska.pl · drewniana.malopolska.pl
Szyk
św. Stanisława Biskupa Męczennika i św. Barbary Męczennicy · 1633
- Od Wachaty
- 4,3 km w linii prostej
- Dojazd
- 10,1 km drogą, ok. 17 min autem — w linii prostej blisko, ale droga nadkłada przez dolinę.
- Na mapie
- Szyk — pokaż na mapie
- Szlak
- Szlak Architektury Drewnianej
Parafię w Szyku ufundowali Lasoccy w pierwszej połowie XIV wieku, a obecny kościół postawiono w 1633 roku, wykorzystując elementy starszej świątyni z pierwszej połowy XVI wieku; poświęcono go rok później. To późnogotycka budowla zrębowa z izbicową wieżą o pochyłych ścianach, luźno związaną z korpusem, z dwoma wejściami o nadprożach w kształcie oślich grzbietów; dach, ściany boczne i większość detali pokrywa dwubarwny gont, a nawę i prezbiterium niesie gotycka więźba storczykowa. W prezbiterium zostawiono odsłonięte fragmenty renesansowych malowideł z XVI wieku — sceny Wniebowzięcia i z życia św. Stanisława — reszta polichromii jest z drugiej połowy XIX wieku. W późnobarokowym ołtarzu głównym wisi malowany na desce obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem z lat około 1520–1530, przypisywany Stanisławowi Samostrzelnikowi ze Szczyrzyca albo anonimowemu „Mistrzowi z Szyku”, zasłaniany wizerunkiem św. Barbary; w zwieńczeniu jest rzadkie przedstawienie Boga Ojca z martwym Chrystusem na ręku. Obok ołtarza wisi skrzydło późnogotyckiego tryptyku z około 1520 roku ze św. Wawrzyńcem, a z drugiej strony ze scenami Pojmania i Ukrzyżowania. Z wyposażenia zostały jeszcze kamienna chrzcielnica z 1585 roku z herbem Półkozic i dzwon z 1765.
z wykorzystaniem elementów świątyni z I połowy XVI w., poświęcony w 1634
Wejście do środka: Kościół parafialny, więc czynny na co dzień, a do tego jeden z 53 obiektów otwartych latem z przewodnikiem: karta obiektu podaje 01.07.2026 – 31.08.2026, a komunikat SAD z 7.08.2026 godziny czwartek–sobota 9:00–18:00 i niedziela 12:00–17:00, z przerwą 13:00–13:30. Poza tym okresem najprościej trafić na mszę: dni powszednie 6:30, niedziele i święta 8:00, 11:00, 15:00. Kontakt: Szyk 7, 34-620 Jodłownik, tel. 18 33 21 108 (dane z karty SAD, odczytane 18.08.2026).
Źródła: pl.wikipedia.org · drewniana.malopolska.pl · drewniana.malopolska.pl · drewniana.malopolska.pl
Jurków
Matki Bożej Nieustającej Pomocy · 1913
- Od Wachaty
- 9,5 km w linii prostej
- Dojazd
- 14,3 km drogą, ok. 26 min autem przez Dobrą.
- Na mapie
- Jurków — pokaż na mapie
- Szlak
- Szlak Architektury Drewnianej
Najmłodszy z tej siódemki: kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy zbudowano w 1913 roku, gdy biskup Leon Wałęga wydzielił Jurków z parafii w Dobrej. Zaprojektował go Jan Tarczałowicz — trójnawową bazylikę na planie krzyża łacińskiego, z transeptem o ramionach zamkniętych trójbocznie, drewnianą, na konstrukcji zrębowo-słupowej, świadomie nawiązującą do gotyckich kościołów Podhala; ten sam architekt postawił podobny kościół w Witowie. Wieża nie jest oryginalna: starą, grożącą zawaleniem, rozebrano w 1980 roku i postawiono nową, lżejszą i prostszą w formie, na kamiennej kruchcie. Największa niespodzianka jest w środku — pod pozornym sklepieniem kolebkowym polichromia z 1966 roku Teresy Stankiewicz i Witolda Damasiewicza, nawiązująca do sztuki wschodniej, ze „Stworzeniem świata” nad nawą główną i Chrystusem Pantokratorem wzorowanym na bizantyjskich ikonach. W bocznym ołtarzu wisi kopia „Przemienienia Pańskiego”, którego oryginał jest w Dobrej; obraz mieli przynieść w te strony w XV wieku pasterze wołoscy. Przed kościołem stoi wolno stojąca dzwonnica z trzema dzwonami — najstarszy, św. Jan, wyszedł w 1935 roku z odlewni Schwabego w Białej.
Wejście do środka: To czynny kościół parafialny, więc najpewniej zastaniesz go otwartego przy mszach: poniedziałek, wtorek, czwartek i piątek 6:30, środa i sobota 17:00, niedziele i święta 8:00, 11:00, 16:00. Nie ma go na liście obiektów otwartych latem z przewodnikiem (drewniana.malopolska.pl, stan na 18.08.2026), więc poza godzinami mszy dostęp do wnętrza zależy od parafii. Kontakt: Jurków 128, 34-643 Jurków, tel. 18 33 32 181 (dane z karty SAD, odczytane 18.08.2026).
Źródła: pl.wikipedia.org · drewniana.malopolska.pl · parafiajurkowmbnp.ns48.pl
Łapanów
św. Bartłomieja Apostoła · 1529
- Od Wachaty
- 11,3 km w linii prostej
- Dojazd
- 16,9 km drogą, ok. 24 min autem na północ, doliną Stradomki.
- Na mapie
- Łapanów — pokaż na mapie
- Szlak
- Szlak Architektury Drewnianej
Najstarszy w zestawieniu i jedyny poza powiatem limanowskim — kościół św. Bartłomieja postawiono w 1529 roku, a w 1614, staraniem Marcina Lutosławskiego, przebudowano i dobudowano kaplicę św. Anny; nawę przedłużono w drugiej połowie XIX wieku. Jest to budowla późnogotycka, zrębowa, jednonawowa i orientowana, z wnętrzem podzielonym dwoma rzędami słupów po trzy sztuki, kamienną posadzką i płaskimi stropami z zaskrzynieniami w nawie. Na zewnętrznej ścianie prezbiterium wmurowano dwie XVII-wieczne płyty nagrobne — na jednej klęczy w zbroi towarzysz husarski Marcin Łapka, zmarły w 1652 roku, obok herb Szreniawa. Polichromia figuralno-architektoniczna jest z 1843 roku, dzieło Mecnera i Wojciechowskiego, ołtarz główny wykonał w 1873 Piotr Kornecki, a starsze są gotycka kamienna chrzcielnica w kształcie kielicha i późnogotycki posąg Zmartwychwstałego Chrystusa, oba z XVI wieku. W nocy z 16 na 17 maja 2010 roku woda stała w kościele na wysokości około 130 cm; podłogę wylano od nowa i przełożono kamień, a konserwacja wyposażenia ciągnęła się do 2012–2013 roku. Obok kościoła stoi drewniana dzwonnica z baniastym hełmem.
przebudowa i kaplica św. Anny 1614, przedłużenie nawy w II połowie XIX w.
Wejście do środka: Kościół jest znowu w użyciu: parafia podaje, że poranne msze w tygodniu (7:00) odprawia się w starym kościele, a pozostałe w nowym (parafialapanow.pl, odczytane 18.08.2026). Uwaga na kartę obiektu SAD — w rubryce godzin wciąż widnieje „Po powodzi msze św. nie są prawowane do odwołania”, co jest notatką z 2010 roku i jest już nieaktualne. Nie ma tego kościoła na liście obiektów otwartych latem z przewodnikiem (drewniana.malopolska.pl, stan na 18.08.2026); poza porannymi mszami dostęp do wnętrza trzeba umówić. Kontakt: Łapanów 1, 32-740 Łapanów, tel. 14 68 53 514.
Źródła: pl.wikipedia.org · drewniana.malopolska.pl · parafialapanow.pl · parafialapanow.pl